Türkmenistan–İran Sınırında Asidik Sis: Sağlık ve Bilgiye Erişim Hakkına Yönelik Bir Tehdit

Türkmenistan “Dayanç” Sivil Hareketi İnsan Hakları Platformu, Türkmenistan ile İran arasındaki sınır bölgelerinde ortaya çıkan çevresel durumla ilgili haberler nedeniyle derin endişe duymaktadır. Bağımsız bir kaynağa göre, Kaka, Serahs, Bereket, Mahtumkulu ve Esenguly gibi bölgelerde keskin kokulu yoğun bir sis gözlemlenmiştir. Yerel halk bu durumu “asidik sis” olarak tanımlamaktadır. Yağışlardan sonra insanların sağlık durumunun kötüleştiği, çeşitli şikâyetlerin arttığı ve toplumda kaygının büyüdüğü bildirilmektedir. Bölge sakinleri bu durumu İran’daki askerî faaliyetlerle, özellikle füze saldırıları ve stratejik tesislerde meydana gelen yangınlarla ilişkilendirmektedir. Bunun sonucunda atmosfere zararlı maddelerin salınmış olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca havada zehirli gazların bulunabileceği yönünde endişeler dile getirilmektedir. Buna karşın Türkmenistan yetkilileri, yaşanan durum hakkında halka açık, net ve zamanında bir bilgilendirme yapmamıştır. Bu durum, toplumda güvensizlik ve endişeyi daha da artırmaktadır. İnsanların devlet kurumlarına başvurmaktan çekindikleri ve belirsizlik içinde yaşamak zorunda kaldıkları ifade edilmektedir. Potansiyel bir çevresel tehdit karşısında şeffaflık ve zamanında bilgilendirme eksikliği, aşağıdaki temel insan haklarının ihlali olarak değerlendirilebilir: sağlık hakkı güvenli bir çevrede yaşama hakkı bilgiye erişim hakkı Ayrıca bazı sınır bölgelerinde yaşayan insanların daha güvenli koşullar arayışıyla yer değiştirdiğine dair bilgiler de bulunmaktadır. “Dayanç” İnsan Hakları Platformu, bu tür durumlarda devletin şu yükümlülüklere sahip olduğunu vurgulamaktadır: halkı olası riskler hakkında derhâl bilgilendirmek çevresel izleme yapmak ve sonuçları kamuoyuyla paylaşmak halk sağlığını koruyacak önlemleri almak güvenilir bilgiye erişim hakkını garanti altına almak Uluslararası kuruluşları ve çevre alanında faaliyet gösteren kurumları bu duruma dikkat göstermeye ve Türkmenistan halkı için şeffaflık ve güvenliğin sağlanmasına destek vermeye çağırıyoruz. Kaynak: Azatlyk Radiosy — “Türkmenistan’ın İran sınırına yakın bölgelerinde havada ‘asidik sis’ oluştu” https://share.google/XVmpLyvFfk0r3raMh⁠�