Et Halk İçin Ulaşılmaz Hale Geliyor: Türkmenistan’da Fiyatlar Artarken Yerel Yetkili Esnaftan Rüşvet Almakla Suçlanıyor

Et Halk İçin Ulaşılmaz Hale Geliyor: Türkmenistan’da Fiyatlar Artarken Yerel Yetkili Esnaftan Rüşvet Almakla Suçlanıyor Türkmenistan’da gıda fiyatları yükselmeye devam ediyor. Halk açısından en ciddi sorunlardan biri ise et fiyatlarındaki artış. Düşük maaşlar, emekli aylıkları ve sosyal yardımlar karşısında giderek daha fazla vatandaş, sığır etinin birçok aile için düzenli olarak satın alınamayacak kadar pahalı hale geldiğini söylüyor. turkmen.news, 14 Eylül’de Lebap vilayetinin Köytendag etrabında yaşanan bir olayı haberleştirdi. Haberde yerel bir kaynağa dayandırılan bilgilere göre, etrap häkimi Rustam Allaberdyev, satıcıların sığır etinin kilogram fiyatını 140 manattan 145 manata yükseltmesinin ardından kasap dükkânlarının kapatılması talimatını verdi. Esnaf, fiyat artışının daha fazla kâr elde etme amacı taşımadığını; hayvanların alış fiyatlarının yükselmesi ve hayvan sayısındaki azalma nedeniyle bu adımı atmak zorunda kaldıklarını belirtti. Ancak turkmen.news’in aktardığına göre häkim bu gerekçeleri kabul etmedi ve fiyatın yeniden 140 manata indirilmesini istedi. Aksi takdirde dükkânların kapalı kalacağını bildirdi. Bunun sonucunda bölge halkı birkaç gün boyunca fiilen et satın alma imkânından mahrum kaldı. Daha sonra yaşananlar ise daha ciddi soru işaretlerine yol açtı. turkmen.news’in yerel kaynağına göre, dükkânların yeniden açılabilmesi için kasaplara aracılar üzerinden para ödemeleri gerektiği bildirildi. Haberde, esnafın başlangıçta kişi başına 1.000 manat teklif ettiği, ancak häkimin iddiaya göre bunun iki katını talep ettiği belirtiliyor. Gerekli paranın verilmesinin ardından kasap dükkânlarının tekrar açılmasına izin verildi. Ancak et fiyatı düşmedi. Tam tersine, habere göre fiyat kilogram başına 150 manata yükseldi. Dolayısıyla idari müdahale halk açısından asıl sorunu, yani gıdaya ekonomik erişimi çözmedi. Aksine, kaynağın aktardığı iddialar doğruysa bu olay, keyfî fiyat müdahaleleri ile olası yolsuzluğun hem girişimcilerin hem de tüketicilerin durumunu daha da ağırlaştırabileceğini gösteriyor. Vatandaşlar Şikâyet Ediyor: Et Fiyatı 200–240 Manata Kadar Çıkıyor Sosyal medyada vatandaşlar tarafından yapılan yorumlar, bazı bölgelerde gerçek et fiyatlarının haberlerde belirtilen rakamların çok üzerinde olduğunu gösteriyor. Bazı kullanıcılar çok daha yüksek fiyatlardan söz ediyor. Bir vatandaş kemiksiz etin kilogramının 205 manat, bir diğeri 230 manat, başka bir kullanıcı ise 240 manat olduğunu bildiriyor. Vatandaşların dikkat çektiği bir diğer önemli konu ise gıda fiyatları ile emekli maaşları ve diğer sosyal ödemeler arasındaki büyük uçurum. Bir kullanıcı basit bir hesap yapıyor: aylık emekli maaşı yaklaşık 350 manat iken, bir kilogram etin 180 manat olması durumunda yalnızca et satın almak bile emekli maaşının yarısından fazlasını tüketiyor. Temel gıda harcamalarının ardından elektrik, gaz, su, ilaç, sebze ve diğer zorunlu ihtiyaçlar için neredeyse hiç para kalmıyor. Başka bir vatandaş ise doğrudan şu soruyu soruyor: “350 manat emekli maaşıyla bir ay boyunca nasıl yaşanabilir?” Bu yorumlar çok daha geniş çaplı bir soruna işaret ediyor. Düşük gelirli aileler, emekliler ve yalnızca devlet yardımlarıyla geçinen kişiler için düzenli olarak et satın almak giderek imkânsız hale geliyor. Aileler ya et tüketimini ciddi ölçüde azaltmak ya da tamamen bırakmak zorunda kalıyor. Et Fiyatları Neden Artıyor? turkmen.news, taze et fiyatlarındaki artışı hayvan sayısının azalması, hayvan ölümleri ve yem fiyatlarının yükselmesiyle ilişkilendiriyor. Esnafı alış fiyatının altında ürün satmaya zorlayan idari baskılar ise sorunun temel nedenlerini ortadan kaldırmıyor. Toptan satış fiyatları yükselmeye devam ederken perakendecilerin fiyatları değiştirmesine izin verilmezse bunun sonucu dükkânların kapanması, ürün kıtlığı ve kayıt dışı pazarın büyümesi olabilir. Ekonomik kısıtlamalara kamu görevlileri tarafından gayriresmî ödeme taleplerinin eşlik etmesi halinde durum daha da ciddi bir hâl alıyor. turkmen.news’in verdiği bilgiye göre Rustam Allaberdyev, Şubat 2026’da Köytendag etrabının häkimi olarak atandı. Haber sitesi ayrıca yerel bir kaynağa dayanarak, benzer bir uygulamanın daha önce inşaat malzemesi satan esnafa karşı da gerçekleştirildiğini öne sürüyor. İddiaya göre onların faaliyetleri de kısıtlandı ve ancak yüksek miktarda para ödenmesinin ardından satış yapmalarına yeniden izin verildi. Sorun Yalnızca Et Fiyatından İbaret Değil Köytendag’daki durum sistematik bir sorunu ortaya koyuyor: vatandaşlar yükselen piyasa fiyatları, düşük gelirler ve yetkililerin keyfî kararları arasında sıkışıyor. Hayvan yemi fiyatları artarken, hayvan sayısı azalırken ve toptan satış maliyetleri yükselirken esnafa yalnızca “fiyatları artırmayın” emri vermek sorunu çözemez. Gıda kıtlığının ekonomik nedenleri ortadan kaldırılmalı, adil rekabet sağlanmalı, kamu görevlileri hakkındaki yolsuzluk ve rüşvet iddiaları bağımsız biçimde soruşturulmalı ve vatandaşların gelirleri gerçek yaşam maliyetleriyle uyumlu hâle getirilmelidir. Bir emekli ayda yalnızca birkaç yüz manat gelir elde ederken bir kilogram etin fiyatı 200–240 manata kadar çıkabiliyorsa, mesele artık yalnızca tek bir ürünün pahalanması değildir. Bu durum, insanların yeterli ve sağlıklı beslenmeye erişimi ile insanca yaşam hakkı meselesidir. Kaynak: turkmen.news, 14 Eylül 2026 https://turkmen.news/2026/09/14/v-turkmenistane-hakim-zakryl-myasnye-lavki-iz-za-povysheniya-tsen-na-govyadinu-zatem-za-vzyatku-snova-razreshil-otkryt/